La fantina che la vendeva i bricheti
| ←torna a-a lista di atri scriti | La fantina che la vendeva i bricheti de , traduto da Pier Giorgio Cavallini |
| Tìtolo originâle: Den Lille Pige Med Svovlstikkerne |
La fantina che la vendeva i bricheti
L'ea a sea del'ǜrtimo del'ano, se zemiva dar fredo, la nevava e 'nzà la comensava a fasse scüo. Na fanteleta la caminava 'nt'a strade en süchèla e descàossa. Quande l'ea sortì d'en ca la gh'aveva anca e savate, ma i ne ghe servivo guai, i eo tròpe grande, ma tante grande che 'nte l'ǜrtimo la i aeva adeveà se mae. E a fantina la i aveva pèrse ente traverse a strade, en mentre che doi cari i passavo come dee lipe. Na savata la ne l'aeva ciü aretrovà, e l'àotra i se l'ea pià 'n fante, con de die ch'i l'aveai adeveà come na cüna quand'i ghe saao nadi di fantin. E donca a fanteleta la caminava descàossa, co' i pe abessì e cen de zeon. Ent'en vècio scozà la gh'aveva na stacà de bricheti, e la 'n tegniva 'n man na brancà. Ma 'nte tüta a giornà la n'en aveva vendǜ manco ün, e la n'aveva 'ntascà manco na ghèla. La caminava moca moca, con l'aremòrso adòsso e na gran badaciona, pòvea fantina!.
A neva la ghe caiva 'nt'i lünghi cavèi biondi, che la i tegniva ligà 'nt'en bèo süfeto 'nt'er copin, ma le la ne ghe dava manco a mente. E lümee i lüzivo daré a tüti i barcon e 'nt'a strade la se sentiva 'n nèito d'òca ao spedo: l'ea a sea del'ǜrtimo del'ano, e le la ne gh'aveva àotro 'n mente. La s'en ea 'ndà a 'cociasse 'nt'en canto fra doa ca, üna 'n pò ciü avansà 'nt'a strade del'àotra. La s'ea arenbà e ganbe ciü arente a le, ma la gh'aveva senpre ciü fredo e la ne s'acalava a retornae a ca: la gh'aveva a temensa che se pae i l'aveai pistà, perché la n'aveva vendǜ manco 'n bricheto e 'ntascà manco 'n cito. E 'nte tüte e manee anca a ca la gh'ea na gran fredüa. I gh'avevo solo 'n tecio sorve aa tèsta e 'r vento i entrava da tüte e fessidüe, anca s'i avevo sercà de stopinale con da pagia e di strassi. La gh'aveva e man abessì, e aloa l'ha pensà che se l'assendeva 'n bricheto la se podeva scaodae 'n pò i didi. La bastava tialo fèa dar masseto e sfratalo contr'aa müagia pe' asséndelo. La 'n ha pià ün e la l'ha asseso. L'è sprincià na gran lanpa, e come la brüzava!. Quande l'arepaava con na man, la fava na lüze càoda e ciaa come na candeeta, na lüze che la ne gh'en ea de conpagne!
Aa fantèla la ghe paeva d'èsse assetà arente a na gran stüfa de ghisa co' i pomèi e 'r porteleto de laton bèi lüstri. Er fègo i brüzava che l'ea 'n piazee e i fava pròpio 'n gran càodo!. Ma cose l'è 'ntravegnǜ?. A fantina l'ea 'nzà li che la slüngava i pe pe' scaodàsseli 'n pò, ma... a lanpa la s'è smorsà, a stüfa l'è spaì e le la s'è aretrovà 'setà 'n tèra co' 'nt'a man en tòco de bricheto brüzà. Aloa la 'n ha asseso 'n àotro, ch'i ha 'nlüminà a müagia e i l'ha fata deventae traspaente come 'n vedro. L'ha mià 'nte na stànsia onde la gh'ea na tòa 'manì, con na toagia gianca lüzente, di tondi de porselana fina e n'òca ao spedo cena de sosene e de pomi, che la fümava da fae vegnie l'aigoeta 'n boca. Al'enprovista l'òca l'è saotà zü daa fiamenghina e la s'è strassinà 'nt'er pavimento, enzà co' a forsina e 'r cotèo 'nfricià 'nt'a schena, pròpio ananti aa fantina. Ma pròpio 'nte quer momento 'r bricheto i s'è smorsà e aa fantina la gh'è arestà solo a gròssa müagia freda. Aloa l'ha asseso 'n àotro bricheto, e la s'è aretrovà arente a 'n àrbeo de Nadà, 'n àrbeo anca ciü grande e con ciü belosie atacà de quelo ch'a Nadà l'aveva visto a ca do rico drogheo miando atrà ai vedri: migiae de candeete i eo assese 'nt'e rame vèrde e dee fegüine de tanti coloi i eo 'tacà al'àrbeo, pròpio come quele che se vedeva 'nt'e vedrine dee büteghe. La paeva ch'i miasso pròpio le.
A fantina l'ha slüngà e man e 'r bricheto i s'è smorsà: e candeete del'àrbeo de Nadà i montavo senpre ciü 'n sü, fina ch'i n'eno deventà dee stele bèle ciae; dapò üna l'è grodà e l'ha fato, 'nt'o scüo dea nòte, na lünga strissa de fègo. "Aoa la mèa quarchidün" la fa, diza a fantina, perché se nòna, l'ǜneca che l'ea sta bona con le, ma che l'ea 'nzà mòrta, la gh'aveva 'ito: "Quande la grèda na stela, n'ànema la monta sü dao Signoe!". Aloa l'ha asseso 'n àotro bricheto, ch'i ha 'nlumenà tüto li arente, e 'ndrento a queo rebrendoe la gh'ea a nòna, cossì neta, cossì lüzente, cossì dosse e tanta bona"!. "Nòna - l'ha sgozà a fantina - pòrtame con te. A o sò che quande 'r bricheto i se smorseà te te spaiè anca te com'i eno spaì a stüfa càoda, o ròsto d'òca che la gh'ea da sperlecasse, e l'àrbeo de Nadà tüto 'nlümenà!" e l'ha sfratà de sprèssa tüti i àotri bricheti che la gh'aveva 'nt'er masseto, perché la voreva trategnie a nòna, e i bricheti i brüzavo e i brilavo che la gh'ea ciü ciao che de giorno.
A nòna la n'ea mai sta cossì bèla e cossì grande. L'ha pià 'n brasso a fantina e i eno svoà via, tüte doa, lüzente e felisse, senpre ciü 'n àoto, onde la ne gh'ea ciü de fredo, ni de fame, ni de petachina, perché i eo arivà ananti a Dio. Aa matin do giorno dòpo a fantina i l'han trovà 'nte quer canto dea strade, co' e masche rosse e i lèrfi ch'i s'aridevo. L'ea mòrta, mòrta dar fredo 'nt'a nòte del'ǜrtimo giorno del'ano. A matin del'ano nèvo l'è spüntà enlümenando 'n verogin con na brancà de bricheti 'nte na man, squasi tüti brüzà. "La voreva scaodasse" i dizevo e gente. Nissün i saveva dee belosie che l'aeva visto, e con quanta felissità l'aveva comensà l'ano nèvo enseme co' a se nòna!