I racónti de l'Anne Frank

I racònti de l'Anne Frank
de Anne Frank, traduto da Rico Carlini

Tìtolo originâle: Verhalen

O Blórry, l’órso picìn ch’o voéiva descrovî o móndo

O Blórry o l’êa ancón ’n órso picìn picìn, quànde ’n bèllo giórno o l’à provòu ’na grànde coæ de destacâse da-e fâde da moæ e andâsene a descrovî o móndo. Pe bén bén de ténpo o l’é stæto mêno birbànte do sòlito: o pensâva a ’n’idêa ch’o gh’àiva inta tésta, e in sciâ fìn o sò ciàn o l’é stæto prónto. O dovéiva sôlo métilo in àtto. ’Na matìnn-a de bonn’ôa o saiæ scugiòu into giardìn, in pónta de pê, naturalménte, pe no fâse sentî da-a sò padrónn-a, a Màia, dòppo o se saiæ infiòu inte ’n pertûzo inta miâgia ch’a fâva da recìnto e, alôa, o se saiæ trovòu lìbero d’andâ a-a descovèrta do móndo.

Tùtto gh’é riêscîo a-a mâvéggia; o l’à fæto tùtto adâxo coscì bén che nisciùn pe bén dôe ôe o s’é acòrto chò-u Blórry o l’êa scentòu. O s’é trovòu a-o de la da miâgia co-o péi covèrto de tæra e de bràtta; ma cös’inportâva? ’n órso picìn ch’ veu descrovî o móndo o no peu dâ a ménte s’o l’é ’n pitìn inciastròu. O l’à amiòu davànti a lê stàndo aténto a no inganbâse inte quàrche prîa, e o s’é incaminòu alegraménte pe’na crêuza fra ’n giardìn e l’âtro, p’arivâ in sciâ stràdda prinçipâle. E apénn-a o gh’é arivòu o s’é fermòu ’n pitìn mâvegiòu de trovâse tutt’asémme into mêzo a tànta génte: gh’é parsciûo de sconparî fra e gànbe di âtri.

«Saiâ mêgio che stàgghe retiòu da ’na pàrte», o l’à pensòu o Blórry p’avardâse de no êse calpestòu. A l’êa a cösa ciù sensâ ch’o poéiva fâ, l’é pöco ma segûo. O Blórry o a sàiva lónga, o gh’àiva ’n mùggio de bón sénso; defæti, coscì picìn comm’o l’êa, o voéiva descrovî o móndo tùtto da sôlo. Caminn-a, caminn-a, de lóngo aténto a dond’o metéiva i pê, tutt’asémme o cheu o se gh’é mìsso a bàtte fòrte. Cös’acapitâva?... in abìsso stramezuòu o se gh’êa avèrto in fàccia: a l’êa ’na rebâsa con di scæn che chinâvan zu inte ’na cantìnn-a; ma l’ê o no-o sàiva, e a cösa a gh’à fæto gjâ a tésta.

«Chìnn-o? No chìnn-o?» O s’é amiòu in gîo con anscjêtæ. E gànbe calsæ de sæa de dònne e quélle di òmmi stréite inte brâghe, fâvan fîto, gjâvan in gîo a-a rebâsa cómme s’a fîse a cösa ciù normâle da fâ, e lê ascì, ancón in pitìn sciâtòu, o l’à fæto o mæximo. Coscì o l’à posciûo continoâ into sò camìn, de lóngo arenbòu a-a miâgia. «Vò-u li, són chi – à pensòu o Blórry – òua dêvo êse pròpio into móndo… ma dond’o l’é? Con tùtte ste gànbe, ste fâde, ste brâghe, no riêscio a védde bén. Fòscia són tròppo picìn… no fa nìnte, cresciö, diventiö grànde e, se me riêsce de caciâ zu ’na bónn-a quantitæ de pànna de læte (’n’idêa ch’a gh’à fæto vegnî a pélle de galìnn-a, perché a pànna a no ghe piâxéiva pe nìnte), in bèllo giórno saiö mi ascì gròsso cómme tùtta sta génte. Andémmo avànti, ’na vòtta ò l’âtra són segûo chò-u vediö, o descroviö sto móndo chi».

O l’é andæto avànti e o çercâva de preocupâse o mêno poscìbile de quélle gànbe de tùtte e mezûe e de tùtte e fórme che se gh’agitâvan in gîo. Ma quant’o dovéiva ancón continoâ? O gh’àiva fàmme e vegnîva de lóngo ciù scûo. A quésto o Blórry o no gh’àiva pensòu: o dovéiva mangiâ e trovâ ’n pòsto pe dormî. A sò tésta a s’êa coscì invexendâ inti sò cién de fûga, ch’o no s’êa preocupòu de cöse coscî banâli.

Co-in sospîo, o l’à caminòu ancón pe’n pitìn, scìnn-a quànde o no l’é arivòu in fàccia a ’n portón mêz’avèrto, o s’é fermòu e o tremâva, dòppo o s’é fæto coràggio, o s’é decîzo, o l’é intròu e, dòppo êse pasòu pe’n’âtra pòrta ciù picìnn-a, o l’à vìsto pi-â tæra, sótta ’n cöso a quàttro gànbe, doî piâti: un pìn de læte, l’âtro de verdûe. Co-a fàmme ch’o gh’àiva l’êa pròpio quéllo che ghe voéiva. O Blórry inte ’n lànpo, o l’à colòu tùtto o læte, sénsa dâ a ménte a-a pànna (òrmâi o no l’êa ciù ìn figeu…), o l’à mangiòu pöi tùtto o rèsto e o s’é sentîo a pòsto. Ma… cös’a l’êa quélla cösa ch’a s’avixinâva? A l’àiva doî éuggi vèrdi chò-u fisâvan, intànto ch’a vegnîva avànti vèrso de lê. A se gh’é fermâ pròpio in faccia e pöi a gh’à criòu: «Chi t’ê?... e perché ti t’ê mangiòu a mæ röba?».

«Mi són o Blórry. – gh’à rispòsto l’órso - Dêvo descrovî o móndo, e pe descrovîlo dêvo bén mangiâ, no?... Vò-u li perché ò mangiòu quéllo ch’ò trovòu, ma ve zûo che no sàiva ch’a l’êa a vòstra çénn-a». «Àh, àh, a l’é coscì, næ? Ti ti veu descrovî o móndo? Ma voriæ savéi che raxón gh’êa de vegnî chi a mangiâ a mæ röba…». «Perché ò trovòu quésta», gh’a rispòsto o Blórry ’n pitìn secòu. Dòppo o s’é réizo cónto da sò poxiçión e o l’à azónto in mòddo ciù cortéize: «Ma, scuzæ, voî cómme ve ciamæ? E se peu savéi che ràzza de béstia séi?».

«Me ciàmmo Miórra, e són in gàtto d’Àngoa, ànsci ’na gàtta e són de grànde valô (a-o mànco cómme dîxe de lóngo a mæ bacànn-a). Ma se pròpio ti veu savéila tùtta, quàrche vòtta m’angóscio da moî a stâ de lóngo sôla sôla. Perché no ti rèsti chi a fâme ’n pitìn de conpa- gnîa?». «Pòsso restâ chi tùtta a néutte – gh’à rispòsto o Blórry con âia de degnaçión, cómme s’o fésse ’na gròssa conceçión – ma, s’inténde che domàn doviö tórna métime in viâgio pe descrovî o móndo…».

A Miórra, a-o mànco pò-u moménto, a l’é parsciûa sodisfæta. «Vêgni con mi, da sta pàrte», a gh’à dîto. O Blórry o gh’é andæto aprêuvo inte ’n’âtra stànsia dond’o l’à tórna vìsto nint’âtro che gànbe, de légno sta vòtta chi, d’ògni fórma poscìbile, ma o l’à vìsto ascì, inte ’n cànto, in còmodo çestìn co-in bèllo cuscìn e ’na covèrta de sæa vèrde. A Miórra a se gh’é acoegâ sénsa preocupâse de sò sànpe sùcide e o Blórry o l’à pensòu che l’êa ’n grànde pecòu brutâ coscì quélla bèlla röba. «No saiæ mêgio che me lavésse ’n pitìn?», o l’à domandòu. «Ghe pénso mi – à dîto a Miórra –faiö cómme fàsso pe mi».

Quélla da Miórra o l’êa ’n scistêma do tùtto nêuvo pò-u Blórry, e s’o l’avésse posciûo inmaginâselo o no l’aviæ mànco lasciâ comensâ. A Miórra, prìmma de tùtto, a gh’à ordinòu de métise drîto in scê sànpe derê, dòppo, càrma càrma, a l’à comensòu a lecâghe i pê: a-o Blórry gh’é vegnûo a pélle de galìnn-a e o gh’à domandòu se quéllo o l’ê a mòddo de lavâlo. «Precizaménte – gh’à rispòsto l’âtra – e ti vediæ che bèllo bàgno, ti diventiæ lùstro cómme ’n spêgio: in órso picìn nétto o l’é riçevûo a brass’avèrte dapertùtto, e ti, coscì, ti poriæ descrovî o móndo ciù façilménte».

O Blórry o l’àiva de lóngo a pélle de galìnn-a ma o no l’à ciù dîto nìnte. Gh’é vosciûo ’n sécolo prìmma chi-â Miórra a finìsse o travàggio. Intànto o Blórry o stâva perdéndo a paçiénsa. I pê ghe fâvan mâ p’êse stæto tànto ténpo drîto. Ma, in sciâ fìn, o l’êa diventòu inpecàbile. A Miórra a l’é tornâ into sò çestìn e lê o se gh’é acoegòu da-arénte: dòppo çìnque menûti dormîvan cómme gî tùtti doî. A matìnn-a dòppo, quànde o Blórry o s’é adesciòu, o s’é amiòu in gîo mâvegiòu, o no riêscîva a capî dond’o l’êa. A Miórra a rusciâva e o Blórry, afamòu, o no pensâva chi-â colaçiòn. Sénsa tànti conpliménti o gh’à dæto ’n ronsón e o gh’à dîto: «Òhu, pe piâxéi, ti me daiêsci o cafè e læte? Gh’ò ’na fàmme che no ghe véddo». A bèlla gatónn-a a l’à bâgiòu, a s’é stiâ, a s’é inarcâ scìnn-a diventâ o dóggio de quéllo ch’a l’êa e a gh’à rispòsto: «Òh no, mæ câo, nìnte colaçión òua: ti dêvi scentâ sùbito prìmma chi-â mæ bacànn-a a s’acòrze che t’ê chi. Alón, vîa, fîto, pàssa da-o giardìn: a l’é a stràdda ciù cùrta».

A Miórra a l’é sâtâ fêua da-o çestìn e o Blórry aprêuvo. Àn atraversòu a stànsia, àn pigiòu ’na pòrta, dòppa ’n’âtra ancón e in sciâ fìn o Blórry o l’êa tórna a l’âia avèrta. «Adîo, Blórry… e bón viâgio». A Miórra a l’êa scentâ. O Blórry o s’é sentîo ’n pitìn sôlo e no ciù tànto segûo de lê: fòscia a néutte a gh’àiva fæto cangiâ idêa. O l’é scugiòu sott’a-o recìnto do giardìn e o s’é trovòu tórna in sciâ stràdda. Dond’o dovéiva andâ òua, e quànte ghe saiæ vosciûo pe descrovî o móndo? O l’à comensòu a caminâ adâxo, quand’o s’é trovòu fra quàttro gròsci pê, arivæ tutt’asémme sórvia de lê co-in bordèllo da no crédde e ch’o l’àiva insordîo.

Pìn de poîa o Blórry o s’é arenbòu ciù ch’o l’à posciûo a-a miâgia, ma o móstro stramezuòu o se gh’é fermòu pròpio in fàccia. L’órso da-a poîa o s’é mìsso a ciànze; ma quéllo o no gh’à fæto câxo, ànsci o se gh’é ciantòu davànti e o l’amiâva con doî gròsci éuggi néigri. «Ma se peu savéi cöse voéi?» gh’à domandòu o Blórry ch’o s’êa fæto coràggio. «Sôlo amiâte – gh’à rispòsto l’âtro – perché n’ò mâi vìsto ’na cösa bùffa cómme ti». O Blórry o l’à respiòu: ma alôa se poéiva discorî con quéllo móstro ascì… e o s’é domandòu perché, alôa, o no l’êa mâi riêscîo a fâse capî da-a sò bacanétta. Ma o no l’à avûo goæi ténpo pe pensâghe, o bestión o l’à spalancòu a sò bocàssa e o l’à mostròu ’na fìlla de gròsci dénti. A-o Blórry gh’é vegnûo fréido, ancón de ciù de quànde a Miórra a l’àiva vosciûo lavâlo. Cöse saiæ acapitòu òua, che intençioìn o gh’àiva l’amîgo? No gh’é vosciûo goæi pe capîlo, o móstro o l’à agoantòu pò-u còllo e o l’à strascinòu con lê. O Blórry o no poéiva mànco ciànze, e lâgrime inte quélla córsa, l’aviéivan sofocòu, o no poéiva criâ agiùtto, o no poéiva fâ âtro che tremâ pi-â poîa ma quésto o no-o consolâva.

In conpénso, o no l’êa òbligòu a caminâ e, sò-u còllo o no gh’avésse fæto tànto mâ, o saiæ stæto ’n scistêma còmdo, comm’andâ in caròssa. Ma tùtto quéllo moviménto o ghe fâva gjâ a tèsta. «Ma dond’andémmo a finî?» o se domandâva o Blórry. Sfinîo pi-â stanchéssa e pe quélla galopâ o l’à finîo pe serâ i éuggi e o s’é adormîo, ma a sò pizàggia a l’é stæta bruscaménte interótta: tutt’asémme, a béstia stra-mezuâ a se dêv’êse domandâ perché a continoâva a corî con quéllo cöso in bócca e, tutt’asémme, o l’à molòu e o l’à lasciòu càzze pi-â tæra. Vò-u li quéllo meschinétto de ’n órso ch’o voéiva descrovî o móndo, abandonòu in mêzo da stràdda, co-o còllo ch’o ghe fâva mâ.

O s’é tiòu sciù pe no êse sciacòu da chi pasâva e, fretàndose i éuggi, o s’é amiòu in gîo. A l’êa ’na stràdda dónde pasâva pöca génte, ma pìnn-a sô, e no gh’êa tùtte quélle prîe che ghe fâvan mâ a-i pê. Quésto, fòscia, o l’êa pròpio o móndo. O Blórry o no riêscîva a concentrâse, a tésta a ghe gjâva, i pösi da tésta ghe batéivan. O no si-â sentîva de continoâ a caminâ. E pöi perché?... dond’andâ? A Miórra a l’êa lontànn-a, sò moæ ancón ciù lontànn-a, e a sò bacanétta ascì. No… o l’êa in bàllo, o dovéiva rexìste e descrovî o móndo. Inte quéllo moménto ’na voxétta a l’à fæto vortâ de córpo. Quàrche âtro bestión, fòscia? Co-o sò ciù grànde solêvo o l’à vìsto ch’a l’êa, in càngio, ’na figétta ch’a l’àiva vìsto e a domandâva a sò moæ ch’a l’aconpa-gnâva: «Mamà, amîa, ’n órso! Pòsso pigiâlo?». «No câa, ti véddi, o no sta bén, o pèrde sàngoe…». «Ma no l’é nìnte de sério, quand’arivémmo a câza o poêmo lavâ, curâ, e mi poriö zugâ con lê».

O Blórry o no riêscîva a segoî tùtta a conversaçión, perché i órsci picìn capìsciàn sôlo o sò lengoàggio, ma quélla figétta co-i cavélli bióndi a ghe pàiva asæ graçiôza, e o no l’à protestòu quànde lê a l’à arecugéito, a l’à ingugéito inte ’na scèrpa e a l’à mìsso into çestìn ch’a l’àiva in màn. Coscì o Blórry o l’à continoòu a sò viâgio in gîo a-o móndo. Dòppo ’n pö che caminâvan, a figétta a l’à levòu da-o çestìn e a se l’à mìsso sott’a-o bràsso. Mànco mâ, òua o poéiva védde quarcösa. Qùante moìn, un sórvia l’âtro co-in pertûzo into mêzo e sciù, in çìmma, ’na nuviêta de fùmme ch’a pàiva a pénna in sciô capéllo da sò bacànn-a ò fòscia quélla ciùmma ch’a se perdéiva in çê, a fumâva ’na sigarétta cómme fâva o sò bacàn quand’o l’êa a câza? Strànio a-o de d’âto de tùtti quélli moìn se destendéiva ’n grànde spàçio celèste, ma, òua, quarcösa de giànco o-o crovîva, pròpio in scê sò téste: in moménto dòppo o l’êa scentòu. Pi-â stràdda l’é pasòu, stronbetàndo, ’n angæzo ch’o no l’àiva ni gànbe ni pê sôlo ’n pâ de cöse riónde.Quànte cöse strànie pe’n davéi: vàiva pròpio a pénn-a d’andâ ’n gîo a descrovî o móndo, âtro che stâsene atacòu a-e fâdétte da moæ: a vìtta, e aventûe. Vò-u li quéllo che ghe voéiva pe lê: o-o sàiva bén!

In sciâ fìn a figétta a s’é fermâ in fàccia a ’na pòrta, a l’é intrâ e a prìmma cösa chò-u Blórry o l’à vìsto a l’é stæta ’na creatûa pægia a-a Miórra. A ciamâvan Póssy. A l’é corîa a fretâse a-e gànbe da figétta, ma lê a l’é andæta vîa e a l’à mìsso de spréscia o Blórry inte ’na vàsca giànca, con tànti bronzìn de metàllo luxénte: a figétta a n’à avèrto un e a l’à comensòu a lavâ l’órso con grànde cûra, màscime into pónto dónde quell’òrìbile móstro o l’àiva agoantòu e o gh’àiva fæto tànto mâ. Quéllo meschinétto do Blórry o s’é mìsso a ciànze pò-u dô, ma nisciùn gh’à fæto câxo. Dòppo avéilo lavòu bén, a figétta a l’à ingugéito inte ‘na picagétta e a l’à mìsso adâxo inte ’n létto sciòcco e câdo, pròpio cómme quéllo che ghe preparâva a sò bacanétta. Ma perché l’àivan mìsso in létto? O no l’êa pe nìnte stànco e o no gh’àiva nisciùnn-a coæ de pösâse. Apénn-a a figétta a se n’é andæta, o Blórry o s’é levòu adâxo, o s’é lasciòu scugiâ zu do létto, o l’à comensòu a caminâ, o l’à atraversòu ’n mùggio de pòrte e o s’é trovòu ancón pi-â stràdda.

«Dêvo pròpio mangiâ quarcösa» o l’à pensòu intanto ch’o l’anastâva l’âia. Ghe dovéiva êse quarcösa de bón da quàrche pàrte, l’êa pöco ma segûo, se sentîva ’n bón ödô… O Blórry o s’é incaminòu vèrso quélla direçión e, in moménto dòppo, o s’é fermòu pròpio in fàccia a-a pòrta da câza de dónde sciortîva quéllo deliçiôzo aröma. O l’é scugiòu fra ’n pâ de gànbe e o s’é trovòu inte ’na grànde bitêga. Derê a-o bànco dôe fìgge gh’àivan in grànde da fâ, e ’n agiùtto o l’éa pròpio quéllo che çercâvan: apénn-a l’àn vìsto, l’àn agoantòu e l’àn portòu inte ’n retrobitêga scûo. A-o Blórry gh’inportâva sôlo de mangiâ quant’o poéiva e o rèsto o no contâva: e li, in gîo a-a stànsia, inte de lónghe sganzîe, gh’êa di mùggi de pàn, de pàste, de dôsci, tànti e tànto apetitôxi chò-u Blórry o no l’àiva mâi vìsto tànta gràçia de Dîo cómme quélla.

Pe dî a veitæ, meschinétto de ’n Blórry, cös’o l’àiva pöi vìsto? Bén pöco, vò-u dìggo mi. Ma lê o se gh’é asbriòu sórvia e o l’à mangiòu tànto e pöi tànto scìnn-a sentîse mâ. Dòppo o l’à dæto ’n’eugiâ in gîo: ghe pàiva d’êse into pàize de foæ. In mùggio de cöse bónn-e che no finîvan mâi. Gh’êa ascì ’n grànde andâ e vegnî e tànto bordèllo: gànbe giànche in quantitæ, ch’andâvan e vegnîvan despæge da quélle chò-u Blórry o l’àiva vìsto pi-â stràdda. O no l’à avûo goæi ténpo pe pensâ perché e dôe fìgge ch’êan restæ da ’na pàrte a-amiâlo, gh’àn mìsso inte màn ’na spasoîa e gh’à mostròu a dêuviâla. O dovéiva spasâ o paviménto: no ghe veu goæi, à pensòu o Blórry, o-o sàiva benìscimo, o l’àiva vìsto tànte vòtte sò moæ, e o s’é dæto da fâ con coràggio, ma o no l’àiva capîo che se tratâva de ’n travàggio dûo e difîçile.

A spasoîa a pezâva e a pûa a ghe fâva bruxâ e nàixe. O l’à stranuòu ciù vòtte. Into retrobitêga se moîva da-o câdo, e lê o no l’êa aviòu a quéllo mestê. Ma apénn-a o se fermâva ’n moménto pe pösâse, sùbito arivâva quarchedùn ch’o-o reciamâva a-o dovéi magâra con l’agiùtto de ’na câso… lazù. «Àh, se no avésse avûo tànta spréscia d’intrâ chi drénto… - se dîva o Blórry – òua no me troviæ a dovei giaminâ tànto». Ma, òrmâi, gh’êa pöco da fâ: o dovéiva spasâ e o l’à spasòu e, dòppo avéi travagiòu ’n bèllo pö, unn-a de fìgge a l’à acoegòu in sce ’n mùggio de stràsse amugiæ inte ’n cànto. O Blórry o l’à capîo che, in sciâ fìn, o gh’àiva o permìsso de fâse ’na pîza. O s’é stiòu e o s’é adormîo sùbito, cómme s’o fîse stæto into ciù còmodo e de lùsso lètto de sto móndo.

A matìn dòppo, a sett’ôe, o l’à dovûo levâse e o l’à posciûo tórna inpîse a pànsa quant’o l’à vosciûo. Dòppo o s’é mìsso tórna a travagiâ. Meschinétto de ’n Blórry, pe dî a veitæ o no l’àiva dormîo abàsta dòppo tùtto o giamìn do giórno prìmma. A quélle fadîghe o no gh’êa aviòu e o câdo o ghe dâva bén bén fastìdio: ghe fâva mâ a tésta, o se sentîva tùtte e òsse rótte. Pi-â prìmma vòtta o l’à provòu ’n grànde dexidêio da sò câza, de sò moæ, da sò bacanétta, da sò còmoda e fàçile vìtta. Ma, comm’arivâghe, cómme tornâ inderê? Scapâ?... Inposcìbile, o tegnîvan d’éuggio, l’ùnica pòrta a dâva inte stànsia dónde travagiâvan e dôe fìgge, e ascì s’o fîse riêscîo a intrâghe l’aviéivan sùbito fermòu. No gh’êa âtro da fâ ch’aspêtâ e védde comm’a se metéiva. O gh’àiva e idêe confûze, o se sentîva débole e infelîçe: tùtto a comensòu a gjâghe in gîo, o s’é asetòu pe’n moménto, nisciùn gh’à sbragiòu e, quànde o malêse o gh’é pasòu, o s’é mìsso tórna a travagiâ: se gh’abìtoa a tùtto, e lê ascì o s’é adatòu. Pe’na setemànn-a o no l’à fæto âtro che spasâ. I órsci picìn gh’àn pöca memöia e quésto a l’êa ’na bèlla cösa, ma de sò moæ e da sò câza o no poéiva ascordâse: ma tùtto ghe pàiva coscì lontàn, coscì ireâle, da no poéise razónze. In giórno e dôe fìgge, quélle che l’àivan, pe coscì dîto, fæto prexonê, àn lezûo in sciô giornâle st’avîzo: “Generôza atrovéuia a chi portiâ ’n órso picìn a nómme Blórry”.

«Ti veu védde che se tràtta do nòstro órso? - se són dîte e dô fìgge - No l’é ch’o travàggia goæi e, dòppo tùtto, da ’na béstia coscì picìnn-a no se peu aspêtâse goæi. Sò-u portémmo tórna-a câza sò, ne daiàn l’atrovéuia promìssa e, a cónti fæti faiêmo ’n afâre». Són andæte de córsa into retrobitêga e àn ciamòu: «Blórry… Blórry…». O Blórry o l’à tiòu sciù a tésta da-o sò travàggio, quarchedùn o-o ciamâva pe nómme. O l’à molòu a spasoîa e o l’à afiòu e oêge. E fìgge ghe són andæta incóntra, e o ciamâvan: «Blórry… Blórry…». E o Blórry o gh’é corîo incóntra. «Sci, o l’é pròpio lê ch’o se ciàmma coscì, ti véddi?», à dîto unn-a de fìgge. «Portémolo tórna a câza sò sùbito» a l’à dîto a-a conpàgna. E coscì àn fæto: e o Blórry o l’é stæto portòu da-a sò bacanétta: e-e fìgge àn avûo l’atrovéuia sperࣙâ.

A bacanétta, prìmma a gh’à dæto dötræ pàtte in sciô panê, p’avéi dizubidîo, dòppo a gh’à dæto ’n gròsso bâxo pi-â feliçitæ d’avéighelo tórna li con lê. A moæ a gh’à domandòu: «Ti me veu spiegâ perché ti te n’ê andæto?». «Voéiva descrovî o móndo» o gh’à rispòsto. «E ti l’æ descovèrto?». « Bén, ò vìsto ’n mùggio de cöse…». «Sci, va bén, o-o sò, ma t’ò domandòu sò-u móndo ti l’æ descovèrto, sci ò no?». «No… no pròpio… o fæto o l’é che no m’é riêscîo de trovâlo».

O séunno da Êva

«Bónn-a néutte, Êva».

«Bónn-a néutte, mamà».

A lûxe a s’é asmortâ. Scûo conplêto. In moménto dòppo, quànde i sò èuggi se són abitoæ a-o scûo, a Êva a s’é acòrta che sò moæ a l’à lasciòu e ténde do barcón in pitìn avèrte, apénn-a apénn-a, quànte bàsta perché a Êva a pòsse védde a lùnn-a ch’a spantéiga, sciù in çê, a sò lûxe fûta.

A Lùnn-a a l’é coscî quêta, inmòbile. Escì pâ ch’a fàsse de lóngo ’n fatorîzo e ch’a l’amîe zu, vèrso a tæra, con amôza benevolénsa.

«Àh,.. se poêse mi ascì êse comm’â lùnn-a, càrma e dôçe pe piâxéi a tùtti… - pénsa a Êva – a saiæ pròpio ’n bèlla cösa…».

A pénsa e a pénsa ancón a-a lùnn-a e a lê mæxima tànto picìnn-a e tànto despægia. A Êva a s’é adormîa e i sò castélli in âia se són mescciæ inte ’n séunno tànto ciæo e precîzo chi-â matìnn-a dòppo, a se l’é aregordòu ezataménte. E quàrche vòtta, ciù tàrdi, a no l’êa pròpio segûa chò-u séunno o no fîse stæto ’na realtæ.

A s’êa trovâ in fàccia a-o rastéllo de ’n pàrco stramezuòu; a no s’êa incalâ a intrâghe, a l’êa restâ, exitànte, pròpio a l’intrâta; e, intànto ch’a l’êa li pe tornâ inderê, gh’êa conparîo a vixón de ’na fìggia co-e âe, ’na foæ, ch’a gh’àiva dîto:

«Vêgni, Êva, no stâ a-avéi poîa: ti o sæ dond’o te portiâ sto viâle?».

«No», gh’àiva rispòsto a Êva in pitìn genâ.

«Bén: vêgni con mi e tò-u faiö védde».

E a foæ a l’àiva agoantâ pe ’na màn, pe goidâla. A Êva a l’àiva pasagiòu, con sò moæ e a madonâ, in tànti âtri pàrchi e giardìn, ma a no n’àiva mâi vìsto un cómme quésto: gh’êa scioî, èrboi, proéi verdi, ògni ràzza de bestiête e de béstie, sciòrnie e tartarûghe. A foæ a ghe parlâva alegraménte de tànte cóse e a Êva, ch’òrmâi a no l’êa ciù genâ, a l’aviæ vosciûo fâghe tànte domànde, ma-a foæ, co-in dîo in scê lèrfe, a gh’à fæto ségno de taxéi.

«Te faiö védde tùtto, quànde saiâ o moménto. Te mostriö tùtto ’n pö pe vòtta e, quand’aviö finîo, ti poriæ domandâme quéllo che ti veu, ma no ti dêvi interonpîme: se ti o fæ, te portiö sùbito a câza, e alôa no t’inprendiæ ciù tànte cöse; asæ de ciù che no sàn i âtri figeu. Òua amîa, e stàmme a sentî: prìmma de tùtto vi-â chi a rêuza, a regìnn-a de scioî, tànto bèlla e coscì profumâ che tùtti ne rèstan incantæ, lê prìmma di âtri. A rêuza a l’é mâvegiôza, elegànte, profumâ, ma s’a no gh’à tùtto quéllo ch’a veu, a tîa fêua e spìnn-e.

A l’é pròpio cómme ’na fìggia viçiâ: bèlla a védise; quand’a no veu êse caresâ ò a s’acòrze de no êse a-o céntro de l’atençión, alôa, lê ascì, a peu tiâ fêua e sò ongétte, a divénta malìgna, ròuza, a se sénte òféiza: a çèrca de fâ a cortéize, ma-a riêsce sôlo a êse afiginâ e fìnta».

«Ma, mæ câa foæ, perché alôa tùtti dîxan ch’a l’é a regìnn-a de scioî?».

«Perché a ciù pàrte a fa câxo sôlo a l’aparénsa: pòchìscimi, se dovésan çèrne, no daiéivan a preferénsa a-a rêuza, perché a l’é dignitôza e bèlla: co-e scioî, acàpita pròpio cómme pe-i òmmi: nisciùn se domànda se derê a-a brutéssa de fêua de ’na persónn-a no s’ascónde ’na beléssa de drénto, són ascôze quélle qualitæ che poriéivan fâla consciderâ superiôre a-i âtri.

«Ma, alôa, ti no ti créddi chi-â rêuza a l’é bèlla?».

«Sci, segûo, a rêuza a l’é belìscima a-amiâ, e, s’a no fîse de lóngo coscì in móstra, a poriæ êse bónn-a ascì. Ma scicómme a l’é a sciô de scioî, a se crédde d’êse ancón ciù bèlla de quéllo ch’a l’é, e coscì a l’é de lóngo de ciù pìnn-a de sósta, de quélla ràzza de sósta ch’a no me piâxe pe nìnte».

«Alôa a Lìnda ascì a l’é pìnn-a de sósta? A Lìnda a l’é graçiôza, a l’é rìcca, a l’é lê ch’a dirìzze a clàsse».

«Pénsighe ’n moménto: gh’é quell’âtra tò conpàgna, a Màia, che – ti dêvi riconóscilo – s’a veu fâ quarcösa, sùbito a trêuva a Lìnda ch’a ghe métte cóntra e âtre. A Màia a l’é brùtta e pövia, e tùtte voî fæ quéllo che veu a Lìnda perché séi che sedónca, se no gh’ubidî, a s’aragiâ e perdiéi a sò proteçión. E pèrde a proteçión da Lìnda l’é cómme êse into lìbbro néigro da diretôa: no saiéi ciù invitæ a câza sò, e-e âtre conpàgne ve sghindiàn.

Ma, ciù tàrdi, quànte saiéi diventæ grénde, e fìgge comm’â Lìnda se troviàn sôle: in pitìn pe vòtta e âtre se ghe gjiàn cóntra: fòscia, sò-u fésan sùbito, a Lìnda a l’aviæ a poscibilitæ d’emendâse pe ténpo, prìmma de trovâse do tùtto sôla».

«Alôa mi dêvo mostrâ a-e mæ conpàgne a no dâ tròppa inportànsa a-a Lìnda?».

«Segûo, mæ câa Êva: a Lìnda li pe li a s’aragiâ, ma dòppo, s’a metiâ ’n pitìn de giudìçio, a s’acorziâ di sò difètti, a te ringraçiâ, perché a gh’aviâ ascì de amîghe ciù sccétte de quànte no-o són òua».

«Ò intéizo. Ma dìmme ’n pitìn, foæ, ti ti te créddi che mi són pìnn-a de sósta comm’â Rêuza?».

«Stàmme bén a sentî, Êva: e persónn-e grénde ò picìnn-e, che fàn sta domànda no són ni pìnn-e de sósta ni òrgheugiôze: sò-u fîsan no se ne rendiéivan cónto. L’é mêgio che ti te rispóndi da sôla. E òua andémmo avànti: amîa sta canpanélla: a no l’é graçiôza?». E a foæ a s’é inzenogiâ in fàccia a-a sciô, chò-u vénto o mesciâva adâxo.

«Sta sciô picìnn-a – a l’à continoòu a dî a foæ – a l’é modèsta, agaibâ e cortéize. A pòrta a feliçitæ into móndo, a gh’à ’n sò mesàggio pe-e âtre scioî, pròpio cómme-e canpànn-e da gêxa ghe l’àn pe-i fedêli: a da agiùtto e recôvio, a no l’é mâi sôla, a gh’à ’na cansón into cheu. A l’é bén bén ciù felîçe da rêuza ch’a vîve p’êse amirâ, sedónca a no l’é sodisfæta. O cheu da rêuza o l’é vêuo, o no l’é felîçe. Si-â canpanélla a no l’é âtretànto bèlla, a gh’à do rèsto seròu into sò cheu o döno da vêa amicìçia».

«Ma a canpanélla ascì a l’é graçiôza».

«Sci, ma a no fa tànta inpresción comm’â rêuza, e a no gh’à quell’aparénsa sfaciàdda che, pe desdìccia, a l’é quélla ch’a l’atrâe a génte».

«Mi de spésso me sénto sôla e, alôa, me piâxe trovâme in mêzo a-a génte, fàsso mâ?».

«Quésto o no gh’à nìnte da védde con quéllo che t’ò dîto. Stànni tranquìlla, Êva, ti ascì, quànde ti saiæ ciù grànde, t’aviæ a feliçitæ into cheu, ne són segûa».

«Cónta… cónta, foæ, ti t’ê coscì bónn-a e me fa tànto piâxéi stâte a sentî».

«Bén, alôa amîa chi – e a foæ a gh’à mostròu ’n gràsso castàgno. – O l’é ’n èrbo inponénte, no tò-u pâ?».

«Comm’o l’é gròsso. Quànti ànni o l’aviâ?».

«A-o mànco çentoçinquant’ànni, e o l’é ancón drîto e in gànba, tùtti l’amîran pò-u sò vigô e lê, pròpio perché o l’é coscì fòrte, o rèsta indiferénte a-e löde. O l’é ’n pitìn egoìsta e indiferénte. O no permétte a nisciùn de crésce comm’o l’é cresciûo lê. Pe lê, l’inportànte l’é êse vîvo, tùtto o rèsto o no cónta. A prìmma vìsta, st’èrbo vêgio o da l’inpresción d’avéi ’n ànimo grànde, lèsto a-agiutâ tùtti: ma a no l’é pròpio coscì. O castàgno o no veu êse o confidénte de pénn-e di âtri. Quéllo che gh’interèssa l’é de vîve in pâxe. E âtre scioî, i âtri èrboi o-o sàn e, quànde són preocupæ, vàn ciufîto a sfogâse co-o fîgo. Ma o castàgno ascì o gh’à ’na cansón into cheu: bàsta védde comm’o veu bén a-i öxélli. O l’achéugge de lóngo a brass’avèrte, o gh’à de lóngo ’na câza lèsta pe liâtri, de lóngo quarcösa da òfrî, ascì so no l’é goæi».

«Se poriæ fâ ’n paragón fra o castàgno e ’n çèrto tîpo de persónn-a?».

«No gh’é mànco de bezéugno de domandâlo: tùtte e cöse de sto móndo pêuan êse paragonæ unn-a con l’âtra. E o castàgno o no fa eceçión: o no l’é gràmmo, pe nìnte, ma no se peu mànco dî ch’o l’é bón. O no fa do mâ a nisciùn, o vîve a sò vìtta e o se conténta. Ti gh’æ de l’âtro da domandâme, Êva?».

«Òrmâi l’é tùtto coscì ciæo pe mi, câa foæ, e te ringràçio pe tùtto quéllo che ti m’æ contòu. Òua dêvo tornâ a câza, ma, te prêgo, vêgni ancón a trovâme e a parlâme ancón».

«Me despiâxe, ma quésto no l’é poscìbile, mæ câa Êva».

E a foæ a l’é scentâ intànto chi-â Êva a s’adesciâva. A lùnn-a a no gh’êa ciù, luxîva o sô: inte quéllo moménto o relêuio do vexìn o l’à sunòu sett’ôe. Sto séunmno o l’à lasciòu ’na grànde inpresción inte l’ànimo da Êva.

Quæxi tùtti i giórni a se descrovîva quàrche difètto e, ògni vòtta, a s’aregordâva do conséggio da foæ. Fra l’âtro a l’à fæto do sò mêgio pe inpedî a-a Lìnda d’avéila de lóngo vìnta. Ma quélli comm’â Lìnda capìscian a-o völo quànde quarchedùn o i veu tiâ zu da-o pedestàllo che se són creòu: a Lìnda a s’é diféiza comm’a l’à posciûo quànde a Êva a l’à propòsto che, a-o sò pòsto, quarchedunn’âtra a dirizésse i sò zêughi, e a l’à radunòu in gîo a lê e conpàgne ciù fedêli cóntra “quélla prepopténte da Êva”. Ma comm’â Êva a l’à posciûo notâ con sodisfaçión, a Lìnda, òrmâi, a gh’àiva ciù poîa de lê che da Màia. A Màia a l’êa ’na figétta tìmida e stìggia e a Êva a no riêscîva a capî comm’a poêse tegnî tésta a-a Lìnda: ma a gh’à pensòu bén e a l’à capîo chi-â Màia a l’êa ’n’amîga ciù bèlla e cortéize da Lìnda.

A Êva – o perché a no-o sàiva mànco lê – a no l’àiva parlòu a sò moæ de l’incóntro co-a foæ. A l’êa a prìmma vòtta ch’a l’àiva ’n segrétto pe lê; a sò moæ a gh’àiva de lóngo contòu tùtto. A no riêscîva a spiegâselo, ma a sentîva che fòscia e moæ no pêuan capî çèrte cöse. A foæ a l’êa coscì bèlla, ma a moæ a no l’àiva pasagiòu con liâtre into pàrco, a no l’àiva mâi vìsta. E a no gh’aviæ saciûo spiegâ comm’a l’êa fæta a sò foæ.

O séunno o l’àiva avûo ’n tâ efètto in sciâ Êva che, dòppo quàrche ténpo, sò moæ a l’à notòu in lê ’n grànde cangiaménto, ma a no l’à çercòu de fâsene dî a caxón. L’é pasòu do ténpo e a Êva, con de lóngo l’aregòrdo di conséggi da foæ, a l’à fæto ancón di progrèsci: a Lìnda òrmâi a no l’êa ciù a “càppo” da clàsse. Òua tùtte e fìgétte o poéivan diventâ a tùrno. Li pe li a Lìnda a s’êa secâ bén bén, ma dòppo, quand’a s’é acòrta che i sò móri no fâvan ciù efètto in sce nisciùn, a l’é diventâ ciù amôza e in sciâ fìn a l’é riêscîa a dominâ a sò prepoténsa. A Êva a l’à decîzo, in giórno, de contâ tùtto a sò moæ e quésta, con sò grànde mâvéggia, a no s’é mìssa a rîe, ma a gh’à dîto:

«Mæ câa figìnn-a, o l’é stæto pe ti ’n grànde privilêgio quéllo d’êse stæta çernûa da ’na foæ che, de sòlito, no pèrdan goæi ténpo co-i figeu: têgni de lóngo a ménte quéllo ch’a t’à dîto ma no fâne paròlla con nisciùn. Vànni aprêuvo a-i sò conséggi e ti te troviæ bén».

Quand’â Êva, che, into vegnî grànde, a no l’àiva mâi abandonòu a stràdda chi-â foæ a gh’àiva mostròu, a l’à conpîo, quattr’ànni dòppo, i sezz’ànni, a l’êa, pe tùtti, ’na dôçe, bónn-a, brâva figêua. Fâ do bén o ghe dâva ’na grànde, intìma sodisfaçión: a pöco a pöco a l’à capîo cös’a l’àiva vosciûo dîghe a foæ quand’a ghe parlâva de ’na “cansón into cheu”. E, ciù tàrdi ancón, a l’à descovèrto chi a l’êa pe’n davéi a foæ: a l’à capîo ch’a l’êa stæta a sò conscénsa ch’a l’àiva mìssa in sciâ bónn-a stràdda e a s’é sentîa asæ felîçe d’avéi intopòu quélla foæ quand’a l’êa ancón figétta.

O strión sàvio

Gh’êa ’na vòtta ’na foæ – ancón ’na figétta – ch’a se ciamâva Döra. A l’êa rìcca e bèlla, i sò ghe-e dâvan tùtte vìnte e lê a l’êa de lóngo alêgra, a riéiva de contìnoo da-a matin a-a séia sénsa mâi pensâ a cöse trìsti e penôze.

Into bòsco dond’a stâva, ghe vivéiva ascì o Pèldron, in èlfo da sò mæxima etæ ma ezataménte o contrâio in tùtto e pe tùtto; quànte a Döra a l’êa felîçe e a se gödîva o bèllo che gh’é inte sto móndo, tànto o Pèldron o se rödéiva l’ànima in scê mizêie da vìtta, mizêie che no se poéiva sghindâ màscime inte quélla de foæ e di èlfi.

In giórno a Döra a e n’andâva da-o caigâ, quànde, vixìn a-o pàize, a l’à intopòu quéll’angosciôzo, stùpido Pèldron. A Döra a l’êa ’na brâva figétta, ma, pi-â popolaritæ chi-â circondâva, a s’êa montâ ’n pitìn a tésta. Apénn-a a l’à vìsto o Pèldron, pìnn-a d’alegrîa e de malìçia, a gh’é corîa incóntra, a gh’à arancòu a berétta d’in sciâ tésta e a l’é scapâ e a ghi-â mostrâva da lontàn e a riéiva conténta.

A-o Pèldron gh’é montòu o sàngoe a-a tésta pìn de ràggia comm’o l’ê cóntra quell’òdiôza de ’na Döra: o l’à comensòu a bàtte i pê pi-â tæra e o ghe criâva: «Ridàmme a berétta e sùbito». Ma sci… a Döra a no ghe pensâva mànco: quélla bìrba a se l’é dæta a gànbe: a l’à ascôzo a berétta do Pèldron inte l’incâvo de ’n èrbo, dòppo, felîçe cómme ’na Pàsqua, a se n’é andæta pe-i fæti sò.

Çèrca e çèrca, quéllo meschinétto do Pèldron o l’à finîo pe trovâ a sò berétta, ma o no l’êa un ch’o stâva a-i schèrsci, màscime quélli da Döra, ch’o no poéiva pròpio sofrî. O caminâva, ancón aragiòu e néigro comm’â péixe, quànde, tutt’asémme, ’na vôxe profónda a l’à scrolòu:

«Pèldron!... són l’èlfo ciù vêgio de sto bòsco, un di ciù veneràbili do móndo: fàmme a limöxina pe poéi acatâme ’n tòcco de pàn e no moî de fàmme…». O Pèldron o l’à scrolòu a tésta:

«No te dàggo mànco ’na palànca – o gh’à dîto –: a mêgio cösa che te peu acapitâ a l’é pròpio quélla de tiâ o ganbìn e coscì ti te risparmiêsci i patiménti de sta vìtta». E o se n’é andæto sénsa mànco vortâse inderê.

Intànto, a Döra, ch’a l’ê stæta da-o caigâ, a se ne tornâva a câsa, quand’a l’à intopòu o vêgio èlfo ch’o gh’à domandòu a limöxina pe poéise acatâ quarcösa pe crovîse e riparâse da-o fréido. «Ma mànco pe idêa – a gh’à rispòsto a foæ – no te dàggo ’n cìtto. No t’aviêsci dovûo ridûte a sto mòddo. E dòppo, gh’ò tròppe cöse diverténti e bónn-e a-e quæ pensâ pe pèrde ténpo co-in desgraçiòu cómme ti». E a l’à ciantòu li.

O veneràbile èlfo o l’à tiòu ’n gròsso sospîo: dòppo, asetòu in sce ’na bànca covèrta de pàn de bòsco, o s’é mìsso a pensâ. A Döra e o Pèldron o preocupâvan. Un o l’êa tròppo amagonòu, l’âtra tròppo spenscerâ: nisciùn di doî o se saiæ fæto stràdda inta vìtta, se no cangiâvan scistêma. Bezéugna savéi chò-u vêgio o no l’êa ’n èlfo cómme i âtri, ma ’n strión, in strión dabén ch’o voéiva agiutâ o pròscimo, e foæ e i èlfi, a mêgioâ o sò caràtere e, coscì, rénde mêgio o móndo. Dòppo avéi pensòu bén bén, o strión o s’é tiòu sciù e adâxo o l’é andæto vèrso a câza dónde stâvan i genitoî da Döra.

O giórno dòppo a Döra e o Pèldron se són tórna trovæ, cómme d’incànto, seræ insémme inta mæxima cazétta. Êan prexonê. O vêgio èlfo o l’àiva portæ con lê. O voéiva educâli comm’o credéiva giùsto, e nisciùn genitô o peu òpónn-ise a-i dexidêi de ’n strión. Cöse dovéivan fâ a Döra e o Pèldron inte quéla cazétta? No poéivan sciortî, ni pasâ o ténpo a ratelâ fra de liâtri: dovéivan travagiâ tùtto o sànto giórno. Quésti êan i órdini do vêgio èlfo. Àn ubidîo e travagiòu. Quand’àivan finîo de travagiâ, a Döra a se metéiva a rîe e a sgrignâva tùtto, in càngio o Pèldron, sìtto sìtto, o stâva asetòu in scî scæn co-o móro lóngo ’n pàrmo.

Tùtte e séie, a sett’ôe o vêgio o vegnîva a védde cös’àivan fæto; dòppo o i lasciâva tórna. Pe tornâ ’n libertæ dovéivan fâ ’na cösa sôla: ubidî in tùtto e pe tùtto a-e instruçioìn do vêgio èlfo. O l’êa ’n bèllo sacrifìçio; stâ tapæ in câza, no ratelâ, e giaminâ dûo! Pi-â Döra l’êa insoportàbile védise davànti a fàccia do Pèldron, de lóngo lê, tùtto o giórno, e nisciùn âtro. Mànco mâ chò-u ténpo pe discorî o l’êa pöco, perché lê a l’àiva da fâ in cuxìnn-a – ghe l’àiva motròu sò moæ, a câza – e o Pèldron, in càngio, o dovéiva travagiâ into giardìn, sapâ, tagiâ légna e, quand’o l’àiva finîo, métise a soâ scàrpe. A sett’ôe, a Döra a-o ciamâva pi-â çénn-a. Dòppo arivâva o vêgio èlfo, o voéiva savéi comm’o l’êa andæto o travàggio; ma i doî êan tànto stànchi che apénn-a àivan a fòrsa pe rispónde.

Són andæti avànti coscì pe’na setemànn-a. A Döra a riéiva ancón e tànto, ma-a comensâva a capî chi-â vìtta, a sto móndo, a no l’é cô de rêuza pe tùtti, e che no l’é pèrde ténpo agiutâ chi gh’à de bezéugno, in càngio de liberâsene co-îna rispòsta sfaciàdda. A sò vòtta o Pèldron o no l’êa ciù tànto amagonòu, cómme prìmma, e quàrche vòtta o scigoâva e o riéiva ascì a-e föe ch’a ghe contâva a Döra. E l’é arivòu a Doménega e tùtti doî àn avûo o permìsso d’aconpagnâ o vêgio èlfo a-a Capelétta do pàize, popolòu da foæ e èlfi che, inti giórni de fèsta, a l’êa de lóngo pìnn-a.

Són stæti a sentî, aténti, a prédica, e se són sentîi ciù conténti quànde, dòppo, són andæti in gîo pò-u bòsco. «Me pâ che ve conportæ bén – gh’à dîto o vêgio èlfo – e alôa ve lasciö stâ de fêua tùtto o giórno, pròpio cómme fâvi ’na vòtta: ma-aregordæve, domàn se tórna a travagiâ: dónca che no ve vén in cheu d’andâvene a câza. Dovéi restâ ancón insémme».

Ma nisciùn di doî o pensâva a scapâ: êan felîçi do permìsso de stâ de fêua e se són demoæ tùtto o giórno, a-amiâ i öxelìn, a-amirâ e scioî sarvæghe, o çê celèste, e, ciù che tùtto, a gödîse o sô. Êan felîçi. A-a séia són tornæ, cómme gh’êa stæto comandòu, a-a sò cazétta, e àn dormîo cómme gî scinn’a-a matìn dòppo. E, tórna, àn comensòu o sò travàggio.

O vêgio èlfo o l’à tegnûi li pe quàttro méixi. Tùtte e doméneghe, àivan o permìsso d’andâ in gêxa e dòppo de stâ fêua tùtto o giórno: i âtri giórni da setemànn-a, sgobâvan. Pasæ i quàttro méixi, ’na séia, o vêgio, apénn-a arivòu, o l’à pigiæ pe màn e o l’à portæ into bòsco. «Vò-u li, figeu, sémmo chi, - o l’à comensòu – créddo che quàrche vòtta ghe l’éi avûa con mi e, de spésso, éi sentîo a nostargîa de câza vòstra: a no l’é coscì?».

«Sci… sci…» àn dîto a Döra e o Pèldron. «Ma no éi capîo che stâ chi o l’é stæto ’n grànde bén pe viâtri doî?». A Döra e o Pèldron àn confesòu de no avéighe mâi pensòu.

«Alôa vò-u spiêgo mi – o gh’à dîto – V’ò portòu chi perché poêsci réndive cónto chi-â sto móndo gh’é de âtre cöse, pàssa o vòstro piâxéi e-e vòstre malinconîe. Òua séi cangiæ e ve ne troviéi asæ mêgio: ti, Döra, t’ê diventâ ciù séria e ti, Pèldron, ciù spensceròu, e quésto perché séi stæti costréiti a-adatâve into perîodo quànde éi dovûo sta insémme… Òua andæ ciù d’acòrdio, no l’é vêa, Pèldron?...».

«L’é vêa – gh’à rispòsto l’èlfo – òua a Döra a m’é tànto ciù scinpàtica». «Va bén, poéi tornâvene a câza vòstra, da-e vòstre famìgge, ma-aregordæve, quàrche vòtta, di giórni ch’éi pasòu inta sta cazétta; scialæve e gödî pû de tùtto quéllo che gh’é de bèllo e de bón a sto móndo chi, ma no ascordæve de chi gh’à de bezéugno, çercæ de consolâ e agiutâ chi patìsce. Tùtti niâtri poêmo agiutâse l’un con l’âtro, tùtti, i vêgi èlfi cómme mi, e foæ comm’â Döra, ò i èlfi zóveni comò-u Pèldron. E òua andæ, fìggi câi, e no segéi aragiæ con mi. Ò fæto quéllo che poéiva pe viâtri, e l’ò fæto pò-u vòstro bén. Adîo, ànsci, a revéise!...».

«A revéise» gh’àn criòu a Döra e o Pèldron: e ògnidùn o se ne tornòu a câza sò. O vêgio èlfo o s’é asetòu in sce l’èrba e o dexiderâva ’na cösa sôla: de poéi agiutâ i òmmi co-a mæxima façilitæ co-a quæ o l’àiva agiutòu quélli doî.

A Döra e o Pèldron àn visciûo felîçi e conténti pe tùtta a vìtta: àivan inparòu, ’na vòtta pe de lóngo, che gh’é o ténpo giùsto pe rîe e quéllo pe ciànze. Ciù tàrdi, bén bén ciù tàrdi – quànde són diventæ gréndi – són tór- næ a vîve insémme de sò spontània voentæ. A Döra a travagiâva in câza, o Pèldron into giardìn: pròpio comm’àivan inparòu a fâ tànti ànni prìmma.